Numismatik İnceleme Raporu
| Ülke | Belarus Cumhuriyeti (Beyaz Rusya) |
|---|---|
| Nominal Değer | 5 Ruble (ПЯЦЬ РУБЛЁЎ) |
| Emisyon Yılı | 1992 (Tarih revers yüzde sağ alt köşede kahverengi/kırmızı baskıdır) |
| Seri / Seri No | АО 2749789 (Kırmızı renkli tekli baskı) |
| Merkez Bankası | Belarus Ulusal Bankası (Нацыянальны Банк Беларусі) |
| Kromatik Yapı | Pembe, sarı ve açık mavi geçişli pastel zemin; koyu lacivert, mavi ve mor detaylar |
Merkezi Fauna Gravürü: Banknotun ön yüzünün odağında, Belarus'un vahşi doğasını ve orman faunasını simgeleyen iki adet kurt (Canis lupus) gravürü yer alır. Kurtlardan biri ayakta durur pozisyonda sağa doğru bakarken, arkasındaki diğeri ise başı eğik şekilde sola doğru hareket halindedir. Gravür, dönemin matbaa teknolojisine uygun olarak ince çizgisel taramalarla lacivert/mavi tonlarında işlenmiştir.
Tipografi, Seri Numarası ve Rozetler: Sağ üst alanda Belarusça Kiril alfabesiyle "ПЯЦЬ РУБЛЁЎ" yazısı ve hemen altında mor renkli yuvarlak bir giyjoş odağın içinde beyaz renkli 5 rakamı bulunur. Sol üst köşede, serinin karakteristik özelliği olan geleneksel Belarus kilim desenini barındıran kare bir motif yer alır. Sol orta alanda, karmaşık mavi dalgalı hatlardan oluşan oval bir giyjoş madalyonun üzerinde kırmızı konturlu büyük bir 5 rakamı yükselir. Yedi haneli seri numarası (АО 2749789), sol madalyonun hemen üstünde yatay olarak kırmızı mürekkeple basılmıştır.
Milli Arma (Pahonia): Arka yüzün tam geometrik merkezinde, dairesel ve katmanlı mavi dalgalı giyjoş çerçevelerin içine yerleştirilmiş tarihi Belarus arması Pahonia (Пагоня - Şahlanan At Üzerindeki Şövalye) gravürü yer almaktadır. Şövalye, elinde kılıç ve üzerinde çift haç (Yargıtay haçı) bulunan geleneksel bir kalkan taşımaktadır. Bu arma, Sovyet sonrası ilan edilen ilk bağımsızlık döneminin ulusal egemenlik sembolüdür.
Çerçeve Yapısı ve Metinler: Alt kısımda uzanan yatay giyjoş şeridin içinde "РАЗЛІКОВЫ БІЛЕТ НАЦЫЯНАЛЬНАГА БАНКА БЕЛАРУСІ" ibaresi okunur. Bu şeridin sağ ucunda "1992" emisyon yılı konumlandırılmıştır. Merkezi armanın sol ve sağ yanlarında simetrik olarak mavi zeminli oval alanlarda sade 5 rakamları yer almaktadır. Üst ve alt kenarlar boyunca uzanan geniş pembe şeritler paraya çerçeve görünümü kazandırırken, sağ üst köşede sahteciliğe karşı yasal uyarı metni Kiril harfleriyle yer alır.
1992 emisyonlu bu 5 Rublelik banknot, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Belarus'un çıkardığı ilk bağımsız para serisinin önemli bir parçasıdır. Bu emisyonda 10 Rubleye kadar olan küçük kupürlerde (1 Ruble: Tavşan, 3 Ruble: Kunduz, 5 Ruble: Kurt) yerel fauna figürleri kullanılmıştır. Bu tasarım tercihi nedeniyle halk arasında para birimi uzun süre "Zaychiki" (Tavşancıklar) olarak adlandırılmıştır.
Banknotun arka yüzünde yer alan Pahonia (Şahlanan Şövalye) arması, nümismatik ve politik tarih açısından büyük bir öneme sahiptir. Litvanya Büyük Dükalığı'na kadar uzanan bu tarihi sembol, 1991-1995 yılları arasında Belarus'un resmi devlet arması olarak kullanılmıştır. Ancak 1995 yılında gerçekleştirilen referandumun ardından Aleksandr Lukaşenko yönetimi tarafından bu arma kaldırılarak yerine modifiye edilmiş Sovyet dönemi arması getirildiğinden, 1992 serisine ait bu banknotlar ülkenin kısa süren ilk ulusal ve demokratik uyanış döneminin nadir nümismatik belgelerinden biri olarak kabul edilir.