Numismatik İnceleme Raporu

Belarus Cumhuriyeti — 10 Ruble (1992)
Ülke Belarus Cumhuriyeti (Beyaz Rusya)
Nominal Değer 10 Ruble (ДЗЕСЯЦЬ РУБЛЁЎ)
Emisyon Yılı 1992 (Tarih revers yüzde sağ alt köşede kahverengi/kırmızı baskıdır)
Seri / Seri No АК 6140629 (Kırmızı renkli tekli baskı)
Merkez Bankası Belarus Ulusal Bankası (Нацыянальны Банк Беларусі)
Kromatik Yapı Fıstık yeşili, turkuaz, sarı ve turuncu geçişli zemin; koyu yeşil, haki ve pembe detaylar
Ön Yüz (Avers) Tasarımı

Merkezi Fauna Gravürü: Banknotun ön yüzünün ana odağında, Belarus'un koruma altındaki orman faunasını temsil eden bir anne vaşak (Lynx lynx) ve onun yanında oturan yavru vaşak gravürü yer almaktadır. Doğa tasviri, dönemin matbaa teknolojisine uygun olarak ince çizgisel taramalarla koyu yeşil/haki tonlarında işlenmiştir. Sağ arka planda ise dairesel, ışınsal sarı ve yeşil giyjoş desenleri parlamaktadır.

Tipografi, Seri Numarası ve Rozetler: Sağ üst alanda Belarusça Kiril alfabesiyle "ДЗЕСЯЦЬ РУБЛЁЎ" nominal ibaresi ve hemen altında pembe konturlu giyjoş odağın içinde beyaz renkli 10 rakamı bulunur. Sol üst köşede, serinin karakteristik imzası olan yeşil renkli geleneksel Belarus kilim desenini barındıran kare bir motif yer alır. Sol orta alanda, karmaşık yeşil ve mavi dalgalı hatlardan oluşan oval bir giyjoş madalyonun üzerinde kırmızı konturlu büyük bir 10 rakamı yükselir. Yedi haneli seri numarası (АК 6140629), bu madalyonun hemen üstünde yatay olarak kırmızı mürekkeple konumlandırılmıştır.

Arka Yüz (Revers) Tasarımı

Milli Arma (Pahonia): Arka yüzün tam geometrik merkezinde, dairesel ve katmanlı canlı yeşil giyjoş çerçevelerin içine yerleştirilmiş tarihi Belarus arması Pahonia (Пагоня - Şahlanan At Üzerindeki Şövalye) gravürü yer almaktadır. Elinde kılıç ve üzerinde çift haç bulunan geleneksel bir kalkan taşıyan şövalye tasviri, Sovyet sonrası ilan edilen ilk bağımsızlık döneminin ulusal egemenlik sembolüdür.

Çerçeve Yapısı ve Metinler: Alt kısımda uzanan yatay giyjoş şeridin içinde "РАЗЛІКОВЫ БІЛЕТ НАЦЫЯНАЛЬНАГА БАНКА БЕЛАРУСІ" ibaresi okunur. Bu şeridin sağ ucunda "1992" emisyon yılı konumlandırılmıştır. Merkezi armanın sol ve sağ yanlarında simetrik olarak açık yeşil zeminli oval alanlarda sade 10 rakamları yer almaktadır. Üst ve alt kenarlar boyunca uzanan turuncu/somon şeritler paraya çerçeve görünümü kazandırırken, sağ üst köşede sahteciliğe karşı yasal uyarı metni Kiril harfleriyle yer alır.

Tarihsel Arka Plan ve Nümismatik Önemi

1992 emisyonlu bu 10 Rublelik banknot, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Belarus'un çıkardığı ilk bağımsız para serisinin en karakteristik ve koleksiyonerler tarafından en çok aranan kupürlerinden biridir. Bu emisyonda küçük kupürlerde (1 Ruble: Tavşan, 3 Ruble: Kunduz, 5 Ruble: Kurt, 10 Ruble: Vaşak) yerel fauna figürleri kullanılmıştır. Bu tasarım tercihi nedeniyle halk arasında para birimi uzun süre "Zaychiki" (Tavşancıklar) olarak adlandırılmıştır.

Banknotun arka yüzünde yer alan Pahonia (Şahlanan Şövalye) arması, nümismatik ve politik tarih açısından büyük bir öneme sahiptir. Litvanya Büyük Dükalığı'na kadar uzanan bu tarihi sembol, 1991-1995 yılları arasında Belarus'un resmi devlet arması olarak kullanılmıştır. Ancak 1995 yılında gerçekleştirilen referandumun ardından Aleksandr Lukaşenko yönetimi tarafından bu arma kaldırılarak yerine modifiye edilmiş Sovyet dönemi arması getirildiğinden, 1992 serisine ait bu banknotlar ülkenin kısa süren ilk ulusal ve demokratik uyanış döneminin nadir nümismatik belgelerinden biri olarak kabul edilir.

Tags: