Numismatik İnceleme Raporu

İran İslam Cumhuriyeti — 5000 Rials (1993 / 1372 SH - Yüksek Kupürlü Erken Dönem Lider Serisi)
Ülke / Otorite İran İslam Cumhuriyeti / İran Merkez Bankası (بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران / Bank Markazi Jomhouri Eslami Iran)
Nominal Değer 5000 Rials (پنج هزار ریال / 5000 IRR)
Emisyon / Basım Yılı 1993 / Hicri Şemsi 1372 (1990'ların başındaki yüksek enflasyon ve yeni kupür entegrasyon dönemi)
Seri / Seri No ١٣ / ٦٦ ٩٩٧٠٩٢ (Avers sol üst ve sağ alt alanda tipografik seri numarası)
Otorite / Matbaa Bank Markazi Iran / Güvenlik Matbaaları
Kromatik Yapı Avers ve Revers: Turuncu, kahverengi, pembe ve yeşil tonları; zemin dolgularında sarı ve açık krem giyjoş asetatları
Ön Yüz (Avers) Tasarımı (Yatay Yerleşim - Farsça)

Ayetullah Ruhullah Humeyni Portresi: Ön yüzün sağ alanında İran İslam Devrimi'nin kurucu lideri **Ayetullah Ruhullah Humeyni**'nin ayrıntılı gravür portresi yer alır. Sol üst bantta Farsça "بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران" (İran İslam Cumhuriyeti Merkez Bankası) kurumsal başlığı bulunur.

Değer İbareleri ve İmzalar: Sol üst köşede büyük "٥٠٠٠" rakamı, ortada Farsça "پنج هزار ریال" (Beş Bin Riyal) yazısı yer alır. Alt orta alanda Ekonomi ve Maliye Bakanı ile Merkez Bankası Başkanı'nın imzaları, sol üst ve sağ alt köşelerde ise seri numaraları konumlandırılmıştır.

Arka Yüz (Revers) Tasarımı (Yatay Yerleşim - İngilizce ve Doğa Teması)

Güvercinler ve Çiçek Motifleri: Arka yüzün merkezinde canlı pembe çiçekler arasında resmedilmiş **iki güvercin** (barış ve tabiatı simgeleyen gravür) yer alır. Üst bantta İngilizce "CENTRAL BANK OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN" ve "FIVE THOUSAND RIALS" kurumsal yazıları mevcuttur.

Nominal Değerler: Sol alt köşede ve sağ üst köşede büyük "5000" rakamları, arka planı süsleyen ince geometrik ve bitkisel giyjoş desenleriyle tamamlanmaktadır.

Tarihsel Arka Plan ve Nümismatik Önemi

1993 (Hicri Şemsi 1372) yılında tedavüle giren bu 5000 Riyal banknotu, 1000 ve 2000 riyallik kupürlerden sonra ülkenin artan ekonomik ihtiyaçları doğrultusunda çıkarılan üst kademe emisyonlardandır. Ön yüzdeki otorite figürü ile arka yüzdeki tamamen sanatsal ve barışçıl güvercin/çiçek motifinin kontrastı, dönemin kağıt para tasarım felsefesinin ilginç bir örneğidir.

Turuncu ve kahverengi tonlarının ağırlıkta olduğu bu parça; Koleksiyonundaki Orta Doğu, İran Riyali Serileri, Lider Portreli Banknotlar ve Doğa Temalı Kağıt Paralar arşivi için kıymetli bir değerdir.

Tags: