Numismatik İnceleme Raporu

Afganistan Cumhuriyeti — 500 Afghanis (1990 / Hicri Şemsi 1369 Emisyonu)
Ülke / Otorite Afganistan Cumhuriyeti (Da Afghanistan Bank - د افغانستان بانک)
Nominal Değer 500 Afghanis (پنجسوه افغانى - 500 Afghanis)
Emisyon Tarihi / Serisi 1990 Emisyonu / Hicri Şemsi 1369 (۱۳۶۹) / P-59
Seri / Seri No Seri 44 (۴۴ / ث) / 0925491 (۰۹۲۵۴۹۱) (Avers sol alt ve sağ üstte Doğu Arap rakamlarıyla siyah baskı)
Merkez Bankası / Matbaa Afganistan Merkez Bankası (Da Afghanistan Bank) / Goznak (SSC Birlikleri Matbaası - Rusya)
Kromatik Yapı Avers: Kahverengi, taba ve bordo hatlar; Revers: Zümrüt yeşili, çam yeşili ve antrasit; Zemin dolgularında pastel pembe, turkuaz, açık yeşil ve sarı giyjoş asetatları
Ön Yüz (Avers) Tasarımı (Yatay Yerleşim - Peştuca/Arapça)

Buzkaşi Oyuncuları (Atlı Süvariler / Çapandazlar): Ön yüzün sağ odasında, Afgan kültürünün ve Türk-Orta Asya geleneğinin en simgesel milli sporu olan **Buzkaşi** (Buzkashi) oyunundan dört atlı süvarinin (Çapandaz) amansız mücadelesi kahverengi/taba tonlarında son derece dinamik bir çelik gravür işçiliğiyle resmedilmiştir.

Merkez Bankası Mührü ve Kaligrafi: Üst ortada dairesel Da Afghanistan Bank amblemi (Eski MÖ 3. yüzyıl Grek-Baktriya parasına dayanan atlı figür ve kuruluş yılı "1318 / 1939") yeşil mühür içinde yer alır. Sol tarafta dairesel çerçeve içinde son derece estetik Arapça/Peştuca hat sanatıyla "Da Afghanistan Bank" kaligrafisi işlenmiştir. Merkezde ödeme vaadı metni ve altında "۱۳۶۹" (1369 / 1990) emisyon tarihi okunur. Sağ alt köşede yeşil dairesel rozet içinde "500 AFGHANIS" metni ve üst köşelerde Doğu Arap rakamlarıyla "۵۰۰" nominal değerleri yer alır.

Arka Yüz (Revers) Tasarımı (Yatay Yerleşim - İngilizce/Görsel)

Bala Hissar Hisarı (Kabil Kalesi): Arka yüzün orta odasında, Kabil'in güneyinde yer alan ve kökenleri M.S. 5. yüzyıl Ak Hunlar / Göktürk dönemine kadar uzanan tarihi kaleler kompleksi **Bala Hissar Hisarı** (Bala Hissar Fortress) zümrüt yeşili ve çam yeşili gravür işçiliğiyle resmedilmiştir. Dağın eteklerine uzanan heybetli surlar ve hisar burçları detaylı biçimde işlenmiştir.

İngilizce Tipografi ve Çerçeve: Üst sınır boyunca İngilizce "Da Afghanistan Bank" başlığı, sağ alt köşede "500 AFGHANIS" metni ve rakamı yer alır. Sol tarafta zengin İslami geometrik motifli turkuaz/yeşil madalyon, sağ tarafta ise hassas giyjoş deseni çerçeveyi tamamlar.

Tarihsel Arka Plan ve Nümismatik Önemi

1990 yılında (Hicri Şemsi 1369) tedavüle çıkarılan bu 500 Afghanis banknotu, Sovyet askerlerinin Afganistan'dan çekilmesinin ardından Muhammed Necibullah yönetimi döneminde Sovyet Devlet Matbaası **Goznak** tarafından yüksek baskı kalitesiyle üretilmiştir.

Paranın ön yüzünü süsleyen **Buzkaşi sporu**, Afgan halkının cesaretini, binicilik kültürünü ve bozkır geleneklerini simgeleyen en köklü kültürel mirastır. Arka yüzdeki **Bala Hissar Hisarı** ise Kabil'in savunma ve askeri tarihini temsil eder. Ön yüzde sıcak taba/kahve, arka yüzde ise büyüleyici zümrüt yeşili tonlarının zıtlık harmonisiyle tasarlanan bu banknot; Afgan milli geleneklerini, tarihi askeri mimariyi ve Goznak matbaa sanatını bir araya getirerek koleksiyonundaki Asya, Geleneksel Sporlar/Binicilik, Kaleler ve Çift Renk Konseptli Banknotlar arşivine son derece seçkin bir değer katmaktadır.

Tags:

Image Info