Numismatik İnceleme Raporu
| Ülke / Otorite | Afganistan İslam Cumhuriyeti (Da Afghanistan Bank) |
|---|---|
| Nominal Değer | 1 Afghani (یک افغانی - 1 Afghani) |
| Emisyon Tarihi / Serisi | 2002 Yılı Parasal Reform Serisi / Hicri Şemsi 1381 (۱۳۸۱) / P-61 |
| Seri / Seri No | Seri 18 (۱۸ / ى ک) / 3691145 (۳۶۹۱۱۴۵) (Arka yüz sol üst ve sağ altta Doğu Arap rakamlarıyla siyah baskı) |
| Merkez Bankası / Matbaa | Afganistan Merkez Bankası (Da Afghanistan Bank - د افغانستان بانک) / Giesecke & Devrient (Almanya) |
| Kromatik Yapı | Fuşya pembe, erguvan, mor ve bordo hatlar; zemin dolgularında pastel pembe, leylak, sarı ve krem geometrik İslam motifleri |
Merkez Bankası Mührü ve Tipografi: Ön yüzün sağ üst köşesinde Da Afghanistan Bank'ın tarihi amblemi (Eski MÖ 3. yüzyıl Eukratides dönemi Grek-Baktriya parasına dayanan atlı figür, madeni paralar ve bankanın kuruluş yılı "1318 / 1939") füme/mor dairesel mühür içinde yer alır. Üst ortada Peştuca "د افغانستان بانک" (Da Afghanistan Bank) başlığı ve altında ödeme vaadı metni uzanır.
Desen ve Filigran Odası: Orta bölümde İslami geometrik giyjoş desenleri ve yetkili imzalar yer alır. Sağ ve sol köşelerde Doğu Arap ve Batı rakamlarıyla "1" (۱) nominal değeri işlenmiştir. Alt köşede Hicri Şemsi "۱۳۸۱" (1381 / 2002) emisyon tarihi okunur. Sol tarafta geniş filigran penceresi yer almaktadır.
Mazar-ı Şerif Mavi Cami (Hazreti Ali Türbesi): Arka yüzün orta odasında, Afganistan'ın Belh vilayetindeki Mazar-ı Şerif kentinde yer alan ve kubbe ile minareleriyle tanınan **Mavi Cami** (Hazreti Ali Türbesi / Shrine of Hazrat Ali) detaylı çelik gravür işçiliğiyle resmedilmiştir. Caminin avlusunda ve gökyüzünde Mazar-ı Şerif'in efsanevi beyaz güvercinleri sürü halinde süzülmektedir.
İngilizce Tipografi ve Çerçeve: Üst sınır boyunca İngilizce "Da Afghanistan Bank" başlığı, sol alt köşede "1 Afghani" ve sağ altta büyük "1" rakamı yer alır. Sol kenar boyunca Afgan halı dokuma motiflerini andıran geleneksel geometrik sütun desenleri işlenmiştir.
2002 yılında (Hicri Şemsi 1381) tedavüle sokulan bu 1 Afghani banknotu, Afganistan'da 2001 sonrası siyasi yapılanma ve ekonomik istikrar sürecinde gerçekleştirilen kapsamlı parasal reformun başlangıç kupörüdür. Eski değersiz para biriminden 3 sıfır atılarak (1 yeni Afghani = 1.000 eski Afghani) basılan bu Seri, Alman güvenlik matbaası Giesecke & Devrient tarafından üstün koruma teknolojileriyle üretilmiştir.
Paranın arka yüzünü süsleyen **Mazar-ı Şerif Mavi Cami**, 15. yüzyılda Timur İmparatorluğu döneminde inşa edilmiş olup Orta Asya İslami mimarisinin ve Afgan kültür mirasının en görkemli yapıtlarından biridir. Caminin avlusunda yaşayan beyaz güvercinlerin barışı ve saflığı simgelediğine inanılır. Fuşya ve pembe tonların hakim olduğu bu banknot; Afgan mimarisini, inanç kültürünü ve 2002 reform tarihini harmanlayarak, koleksiyonundaki Asya, İslam Mimarisi, Parasal Reform ve En Küçük Kupör Banknotlar arşivine son derece değerli ve estetik bir nümismatik katkı sağlamaktadır.
- 1 Afghani,
- Afganistan 1 Afghanis 2002,
- Afganistan banknotes,
- Afganistan kağıt paraları,
- Da Afghanistan Bank,
- Devrient,
- Eukratides,
- Giesecke,
- Hicri Şemsi 1381,
- Hicri Şemsi 1381 Emisyonu,
- Mazar-ı Şerif Mavi Cami