Numismatik İnceleme Raporu

Uruguay Doğu Cumhuriyeti — 100 Nuevos Pesos (1987 Emisyonu / Serie G)
Ülke / Otorite Uruguay Doğu Cumhuriyeti (Banco Central del Uruguay)
Nominal Değer 100 Nuevos Pesos (CIEN NUEVOS PESOS)
Emisyon Tarihi / Serisi Nuevos Pesos Dönem Serisi / Ley No 14.316 Yasası Kapsamı (Serie G)
Seri / Seri No SERIE G / 07508527 (Avers üst sol tarafta dikey siyah ve sağ altta yatay çivit mavisi simetrik baskı)
Merkez Bankası / Matbaa Uruguay Merkez Bankası (Banco Central del Uruguay) / Thomas De La Rue & Company, Limited (Londra)
Kromatik Yapı Zeytin yeşili, yaprak yeşili, koyu nefti yeşil, taba ve somon/turuncu hatlar; zemin dolgularında pastel fıstık yeşili, açık pembe, lila ve krem giyjoş asetatları
Ön Yüz (Avers) Tasarımı

General José Gervasio Artigas Portresi: Ön yüzün sağ odasında, Uruguay'ın bağımsızlık mücadelesinin mimarı ve "Uruguay Ulusunun Babası" (Padre de la Independencia Uruguaya) kabul edilen **General José Gervasio Artigas**'ın dik yakalı askeri üniforması, favorileri ve vakur bakışlarıyla sol profile bakan yeşil çelik gravür büstü yer alır. Portrenin yanında "ARTIGAS" ismi okunur.

Devlet Arması ve Yasal Düzenleme İbaresı: Tam merkezde, stilize yeşil giyjoş kemerinin içinde Uruguay Doğu Cumhuriyeti'nin resmi **Devlet Arması** (Terazi, Montevideo Dağı/Kalesi, At ve Öküz) yükselir. Armanın üstünde "BANCO CENTRAL DEL URUGUAY" başlığı ve para birimini düzenleyen "LEY Nº 14.316" yasal dayanak ibaresi yer alır. Armanın altında büyük karesel rozet içinde "CIEN NUEVOS PESOS / MONEDA NACIONAL" nominal değer ibaresi ile Gerente General, Secretario General ve Presidente yetkili imza replikaları bulunur. Sol odada filigran penceresi yer alır. Köşelerde "N$ 100" değer ibareleri basılmıştır.

Arka Yüz (Revers) Tasarımı

Palacio Estévez (Eski Cumhurbaşkanlığı Sarayı): Arka yüzün sol odasında, başkent Montevideo'nun Bağımsızlık Meydanı'nda (Plaza Independencia) yer alan, Uruguay'ın tarihi idari merkezi ve Hükümet Sarayı olan **Estevez Sarayı**'nın (Palacio Estévez / Casa de Gobierno) Neoklasik mimarisini gösteren son derece detaylı yeşil gravür sahnesi resmedilmiştir.

Devlet Başlığı ve İngiliz Matbaa İmzası: Üst sınır boyunca "BANCO CENTRAL DEL URUGUAY" banka ismi uzanır. Sol ve sağ dikey kenarlar boyunca "CIEN NUEVOS PESOS" dikey metinleri yer alır. Dört köşede "N$ 100" nominal değer rakamları basılmıştır. Saray gravürünün hemen alt sınırında mikro yazıyla **"THOMAS DE LA RUE & COMPANY, LIMITED"** matbaa damgası okunmaktadır. Sağ tarafta ise zengin akanthus yapraklı barok giyjoş süslemeleri ve dikey filigran penceresi yer almaktadır.

Tarihsel Arka Plan ve Nümismatik Önemi

1987 yılı basımı (Serie G) bu zeytin yeşili ve somon tonlarındaki 100 Nuevos Pesos banknotu, Uruguay'ın 1975-1993 yılları arasında tedavülde kalan "Nuevos Pesos" (Yeni Peso) para birimi dönemine ait, ülkenin kurucu askeri mirasını ve tarihi yönetim merkezini harmanlayan son derece klasik bir emisyondur.

Paranın ön yüzünü süsleyen **General José Gervasio Artigas (1764–1850)**, İspanyol sömürge yönetimine ve ardından Brezilya/Portekiz işgaline karşı Doğu Eyaleti'nin (Banda Oriental) özerkliği için savaşan, federalist düşüncenin ve Uruguay bağımsızlığının efsanevi önderidir. Arka yüzde yer alan **Palacio Estévez**, 19. yüzyılın sonlarından itibaren Uruguay Devlet Başkanlığı resmi idare binası ve cumhurbaşkanlarının kabul sarayı olarak hizmet vermiş, Uruguay sivil demokrasisinin sembol yapılarından biridir. Londra merkezli **Thomas De La Rue** matbaasının zeytin yeşili ile somon/turuncuyu buluşturan çelik gravür kalitesi, paranın üzerindeki mimari sütun detaylarını ve Artigas'ın büstünü muazzam bir netlikle sergilemektedir.

Zeytin yeşilinin ve somon tonlarının dengeli estetiğiyle şekillenen bu Uruguay banknotu; bağımsızlık kahramanı Artigas'ın kurucu mirasını, Palacio Estévez'in tarihi mimari dokusunu ve İngiliz matbaacılık sanatını bir araya getirerek, koleksiyonundaki Güney Amerika, Kurucu Liderler, Mimari Temalı ve Nuevos Pesos emisyonları kronolojisine muazzam bir tarihi değer, görsel zarafet ve üstün bir nümismatik zenginlik katmaktadır.

Tags: