Numismatik İnceleme Raporu

Bolivya Cumhuriyeti — 100 Pesos Bolivianos (1962)
Ülke Bolivya Cumhuriyeti (República de Bolivia)
Nominal Değer 100 Pesos Bolivianos (CIEN PESOS BOLIVIANOS)
Yasal Kararname Tarihi LEY DE 13 DE JULIO DE 1962 (13 Temmuz 1962 Yasası)
Seri / Seri No 17 T 085577 (Avers yüzde sol üstte ve sağ ortada simetrik kırmızı baskı)
Merkez Bankası / Matbaa Bolivya Merkez Bankası (Banco Central de Bolivia) / Thomas De La Rue & Co. Ltd.
Kromatik Yapı Canlı tuğla kırmızısı, mercan ve koyu kırmızı gravür şeritleri; avers zemininde hafif krem ve flulaştırılmış pembe tonları
Ön Yüz (Avers) Tasarımı

Simón Bolívar Portresi: Banknotun ön yüz sağ yarısında, keskin kırmızılıkta detaylandırılmış bir çerçeve içinde, Güney Amerika'nın bağımsızlık lideri ve Bolivya'ya adını veren büyük kurtarıcı Simón Bolívar (1783-1830)'ın askeri üniformalı ikonik gravür portresi yer alır. Portre çerçevesinin sol alt köşesinde "BOLIVAR" ibaresi okunmaktadır.

Devlet Arması ve Metinler: Sol tarafta, üstünde ve altında iki adet büyük "100" rakamlı sarmal madalyonun ortasında, kondor kuşu ve sancaklarla bezeli geleneksel Bolivya Devlet Arması (Escudo de Bolivia) ince bir işçilikle konumlandırılmıştır. Üst sınırda "BANCO CENTRAL DE BOLIVIA" otorite ismi uzanır. Merkezde iki satır halinde "CIEN PESOS BOLIVIANOS" nominal değeri yer almaktadır. Alt orta alanda "LA PAZ" ibaresi ile "LEY DE 13 DE JULIO DE 1962" yasal kararname metni okunur. Dip çizgide Gerente ve Presidente imza replikaları ile en altta matbaa mührü olan "THOMAS DE LA RUE & COMPANY, LIMITED" yazısı mevcuttur.

Arka Yüz (Revers) Tasarımı

Cumhuriyetin Bağımsızlık İlanı (Acta de la Independencia): Arka yüzün tam odağında, Bolivya tarihinin en kurucu anını tasvir eden tarihi bir kongre salonu gravürü yer almaktadır. 6 Ağustos 1825 tarihinde Chuquisaca'da (bugünkü Sucre şehri) toplanan kurucu meclisin bağımsızlık belgesini imzalama anını betimleyen bu sahnenin hemen altında küçük harflerle "ACTA DE LA INDEPENDENCIA DE LA REPUBLICA" (Cumhuriyetin Bağımsızlık Bildirgesi) açıklaması basılıdır.

Giyjoş Mimari ve Değer Bildirimi: Üst sınırda kırmızı bir şerit içinde beyaz fontla "BANCO CENTRAL DE BOLIVIA" yazılıdır. Alt sınırda ise yine belirgin bir şerit içerisinde "CIEN PESOS BOLIVIANOS" ibaresi okunur. Sol tarafta geniş dairesel bir giyjoş madalyonun, sağ tarafta ise köşeli kompleks bir koruma ağının merkezine içi boş beyaz karakterlerle kalın **"100"** rakamları işlenmiştir. Alt kenarda matbaa imi tekrarlanır.

Tarihsel Arka Plan ve Nümismatik Önemi

13 Temmuz 1962 yasal kararnameli bu 100 Pesos Bolivianos banknotu, Bolivya'nın 20. yüzyıldaki en kritik para reformunun en yüksek kupürlü ilk emisyon serilerinden biridir. 1950'lerde yaşanan devalüasyon krizinin ardından tedavülden kaldırılan eski "Boliviano" biriminin yerine geçen bu yeni para sistemi, ülkeye geçici bir finansal istikrar getirmeyi amaçlamıştır. Bu geçiş döneminde basılan 100 Pesos Bolivianos, revalüasyon öncesindeki 100.000 Eski Boliviano değerine denk gelmekte olup, dönemine göre yüksek bir satın alma gücünü temsil etmekteydi.

Paranın ön yüzündeki **Simón Bolívar**, İspanyol İmparatorluğu'na karşı yürütülen bağımsızlık savaşlarının öncüsü olup, Bolivya Cumhuriyeti'nin ilk başkanıdır ve ülkeye doğrudan soyadı verilmiştir. Arka yüzdeki **Bağımsızlık Bildirgesi sahnesi** ise Bolivya'nın sömürge zincirlerini kırarak egemen bir devlet olarak tarih sahnesine çıkışını simgeler. Dolayısıyla bu banknot, ön ve arka yüz kompozisyonuyla tamamen bir **"Ulusal Kurucu Hafıza"** niteliği taşımaktadır.

Dünyanın en köklü ve prestijli yüksek güvenlikli matbaalarından biri olan İngiliz **Thomas De La Rue** firması tarafından basılan bu parça, kırmızı mürekkebin tonlamalarındaki derin gravür kalitesi, sahteciliğe karşı geliştirilen dantelsi giyjoş (guilloche) ağ yapısı ve Bolivya'nın tarihsel kırılma noktalarını yansıtan sanatsal kompozisyonu ile Latin Amerika nümismatiğinin en estetik ve saygın koleksiyon parçalarından biridir.

Tags:

Image Info