Numismatik İnceleme Raporu
| Ülke | Bolivya Cumhuriyeti (República de Bolivia) |
|---|---|
| Nominal Değer | 10 Pesos Bolivianos (DIEZ PESOS BOLIVIANOS) / Eski Değeriyle 10.000 Bolivianos |
| Yasal Kararname Tarihi | LEY DE 13 DE JULIO DE 1962 (13 Temmuz 1962 Yasası) |
| Seri / Seri No | N 3634339 (Avers yüzde sol üst ve sağ ortada simetrik kırmızı baskı) |
| Merkez Bankası | Bolivya Merkez Bankası (Banco Central de Bolivia) |
| Kromatik Yapı | Zeytin yeşili, haki ve devetüyü ana gravür; avers zemin merkezinde kırmızı-turuncu dairesel giyjoş hareleri |
Gral. Germán Busch Portresi: Banknotun ön yüz sağ tarafında, kalın ve estetik bir çerçeve içerisine yerleştirilmiş, Bolivya'nın eski Devlet Başkanı ve askeri kahramanı General Germán Busch Becerra (1903-1939)'nın askeri üniformalı ve madalyalı gençlik gravürü yer alır. Portrenin sol alt köşesinde çok küçük harflerle "BUSCH" ibaresi okunmaktadır.
Devlet Arması ve Tipografi: Sol kenarda, iki adet büyük "10" rakamlı dairesel rozetin tam ortasında, detaylı çizgilerle işlenmiş Condor kuşu, güneş, Alpaka ve bayraklardan oluşan klasik Bolivya Devlet Arması (Escudo de Bolivia) yer alır. Üst orta alanda belirgin bir fontla "BANCO CENTRAL DE BOLIVIA" otorite ismi uzanır. Merkezde, turuncu-kırmızı giyjoş ışınlarının ortasında iki sıra halinde "DIEZ PESOS BOLIVIANOS" nominal değeri bulunur. Alt kısımda "LA PAZ" basım yeri ve "LEY DE 13 DE JULIO DE 1962" yasal dayanak metni yazılıdır. Dip sınırda Gerente (Müdür) ve Presidente (Başkan) imza replikaları ile en altta "THOMAS DE LA RUE & COMPANY, LIMITED" matbaa imi bulunur.
Potosi Şehri ve Cerro Rico Manzarası: Arka yüzün tam merkezinde, Bolivya'nın ve dünya gümüş tarihinin başkenti sayılan tarihi Potosi şehrinin mimari yapısını ve arkasında yükselen efsanevi Cerro Rico (Zengin Dağ) kütlesini tasvir eden muazzam bir panorama gravürü yer alır. Gravürün ön planında geleneksel kubbeli sömürge dönemi çatıları ve kuleleri işlenmiş olup, sağ alt köşesinde "CERRO DE POTOSI" açıklaması okunur.
Çift Değerli Revalüasyon Düzenlemesi: Üst sınırda "BANCO CENTRAL DE BOLIVIA" yazısı, sol ve sağ kenarlarda ise çok karmaşık, geniş hatlı giyjoş çerçevelerin içine oturtulmuş büyük "10" rakamları yer almaktadır. Bu yüzün en can alıcı nümismatik unsuru alt orta sınırda yer alan çift değer bildirimdir: Üst sırada büyük harflerle "DIEZ PESOS BOLIVIANOS" (10 Yeni Peso) yazarken, hemen altında paranın revalüasyon öncesi değerine atıfta bulunan "DIEZ MIL BOLIVIANOS" (On Bin Eski Bolivianos) ibaresi yer almaktadır. Alt sınırda yine "THOMAS DE LA RUE & COMPANY, LIMITED" damgası basılıdır.
13 Temmuz 1962 yasal kararnameli bu 10 Pesos Bolivianos banknotu, Bolivya finans tarihinin en büyük revalüasyon ve para reformu süreçlerinden birinin doğrudan tanığıdır. 1950'li yıllarda yaşanan hiperenflasyon sebebiyle eriyen eski para birimi "Boliviano", 1962 yasasıyla yerini 1'e 1.000 oranında (1 Yeni Peso = 1.000 Eski Boliviano) "Pesos Bolivianos"a bırakmıştır. Elinizdeki bu kupür, tedavüle çıktığında halkın yeni para birimine alışması ve kafa karışıklıklarının önlenmesi amacıyla **arka yüzünde hem yeni değerini (10 Pesos) hem de eski karşılığını (10.000 Bolivianos)** bir arada taşıyacak şekilde özel olarak tasarlanmıştır.
Ön yüzde portresi bulunan **General Germán Busch**, Chaco Savaşı'nın efsanevi kahramanlarından biri olup, 1937-1939 yılları arasında devlet başkanlığı yapmış, madenleri millileştirme ve işçi hakları reformlarıyla Bolivya tarihine yön vermiş milliyetçi bir figürdür. Arka yüzdeki **Cerro de Potosi** ise İspanyol İmparatorluğu döneminde dünyayı gümüşe boğan, üzerine ağıtlar ve destanlar yazılan, Bolivya kimliğinin en güçlü ekonomik sembolüdür.
Dünyanın en prestijli matbaalarından İngiliz **Thomas De La Rue** tarafından yüksek baskı kalitesi ve derin gravür teknolojisiyle üretilen bu yeşil renkli klasik kupür, hem Bolivya'nın sömürge döneminden gelen maden zenginliğini hem de 20. yüzyıl ortasındaki sancılı ekonomik dönüşümünü bünyesinde barındıran, Latin Amerika koleksiyonlarının vazgeçilmez köşe taşı banknotlarından biridir.
- 10 pesos,
- BANCO CENTRAL DE BOLIVIA,
- Bolivya 10 Pesos Bolivianos 1962 17,
- bolivya kağıt para,
- bolivya pesos,
- DIEZ PESOS BOLIVIANOS