Numismatik İnceleme Raporu

Arjantin Cumhuriyeti — 50 Pesos Argentinos (1983)
Ülke Arjantin Cumhuriyeti (República Argentina)
Nominal Değer 50 Pesos Argentinos (CINCUENTA Pesos Argentinos)
Emisyon Yılı 1983 (1 Haziran 1983'te tedavüle giren Peso Argentino ailesinin ilk serilerinden)
Seri / Seri No 31.653.061 A (Avers yüzde sol alt ve sağ üstte simetrik siyah baskı)
Merkez Bankası Arjantin Cumhuriyeti Merkez Bankası (Banco Central de la República Argentina)
Kromatik Yapı Koyu kahverengi ve toprak tonları; avers ve revers zeminlerinde canlı su yeşili, turkuaz ve sarı giyjoş ağları
Ön Yüz (Avers) Tasarımı

General San Martín Portresi: Banknotun ön yüz sağ yarısında, Arjantin'in kurtarıcısı ve milli simgesi olan General José de San Martín (1778-1850)'nin yaşlılık dönemini gösteren cepheden ince bir gravür portresi yer alır. Serinin karakteristik tarzını taşıyan bu kahverengi tonlardaki derin taramalı gravürün sağ altında küçük harflerle "Gral. SAN MARTIN" ibaresi okunmaktadır.

Tipografi ve Merkez Alanı: Sol orta aks üzerinde dairesel, sarı ve açık yeşil tonlarda dairesel bir giyjoş madalyon arka planı kaplamaktadır. Madalyonun üstünde dikey iki sıra halinde "BANCO CENTRAL DE LA REPUBLICA ARGENTINA" yasal otorite adı, merkezinde büyük harflerle "CINCUENTA" ve altında "Pesos Argentinos" ibaresi yer alır. İbaresi altında Genel Müdür ve Başkan imza replikaları uzanır. Sol üst köşede yoğun kahverengi çizgisel hatlarla işlenmiş dekoratif bir rozet içinde beyaz 50 rakamı, sağ ortada ise dikey yerleşimli benzer bir 50 rozeti bulunur. Alt sınır boyunca uzanan meşe yaprağı ve palamut motiflerinden oluşan estetik bir bitkisel şerit paranın tabanını çerçeveler.

Arka Yüz (Revers) Tasarımı

Jujuy - Termas de Reyes Gravürü: Arka yüzün merkezinde, Arjantin'in kuzeybatısındaki Jujuy eyaletinde yer alan ünlü kaplıca ve dağlık doğa bölgesi "Termas de Reyes" (Kral Kaplıcaları) tasvir edilmiştir. Ön planda gürül gürül akan dağ nehrinin köpüklü suları ve büyük kaya blokları, arka planda ise dik dağ yamaçları arasına inşa edilmiş tarihi otel kompleksi kahverengi tonlarında harika bir perspektifle gravürleştirilmiştir. Alt orta sınırda "JUJUY - TERMAS DE REYES" coğrafi açıklaması okunmaktadır.

Çerçeve ve Ulusal Semboller: Üst orta alanda yatay olarak "REPUBLICA ARGENTINA" ibaresi yer alırken, alt kısımda geniş su yeşili şeridin üzerinde "CINCUENTA PESOS ARGENTINOS" nominal değeri büyük harflerle basılmıştır. Sol alt, sağ üst ve sağ alttaki filigran boşluğunun üzerinde simetrik olarak dekoratif dalgalı şeritlerle sarılmış büyük 50 rakamları konumlandırılmıştır. Sol orta alanda, dairesel yeşil-kahverengi giyjoş şeritlerin ortasında Arjantin Devlet Arması (Escudo) tüm zarafetiyle yer alır. En alt orta dipte ise "CASA DE MONEDA" (Arjantin Darphanesi) matbaa imi bulunmaktadır.

Tarihsel Arka Plan ve Nümismatik Önemi

1983 tarihli bu 50 Pesos Argentinos banknotu, Arjantin'in ekonomik istikrarsızlık ve kronik devalüasyonlarla geçen kriz dönemlerinin çok önemli bir para tarihi vesikasıdır. 1 Haziran 1983'te yürürlüğe giren "Peso Argentino" (ARP) para birimi, askeri diktatörlüğün son aylarında, bir önceki para birimi olan Peso Ley'den tam 4 sıfır atılarak (1 Peso Argentino = 10.000 Peso Ley) büyük umutlarla tedavüle sokulmuştur. Ancak bu yeni para birimi de Arjantin'in hiperenflasyon sarmalına dayanamamış ve sadece iki yıl (1983-1985) piyasada kalabilmiştir.

Tasarımda yer alan General José de San Martín figürü, serinin tüm kupürlerinde (1'den 10.000 Pesos Argentinos'a kadar) ortak bir ulusal bağ kurucu unsur olarak kullanılmıştır. Arka yüzdeki Termas de Reyes (Jujuy) görseli ise, ülkenin iç turizmini, zengin termal kaynaklarını ve kuzeybatı And dağlarının büyüleyici coğrafyasını ön plana çıkarmak amacıyla seçilmiştir. Tedavüle çıktığı 1983 yılında serinin görece küçük/orta değerdeki kupürlerinden biri olan bu 50'lik banknot, enflasyonun hızla tırmanmasıyla çok kısa sürede alım gücünü kaybetmiş ve 1985 yılında yerini tamamen sıfırlanmış Austral serisine bırakmıştır. Taşımış olduğu çok renkli, kusursuz ve detaylı giyjoş işçiliğiyle Latin Amerika nümismatiğinde hem sanatsal hem de tarihsel açıdan seçkin bir koleksiyon parçasıdır.

Tags:

Image Info