Numismatik İnceleme Raporu
| Ülke | Arjantin Cumhuriyeti (República Argentina) |
|---|---|
| Nominal Değer | 100 Pesos Argentinos (CIEN Pesos Argentinos) |
| Emisyon Yılı | 1983 (1 Haziran 1983'te tedavüle giren Peso Argentino ailesinin orta kupürü) |
| Seri / Seri No | 35.266.622 A (Avers yüzde sol alt ve sağ üstte simetrik siyah baskı) |
| Merkez Bankası | Arjantin Cumhuriyeti Merkez Bankası (Banco Central de la República Argentina) |
| Kromatik Yapı | Lacivert, çivit mavisi ve mürdüm tonları; zemin dolgularında yoğun pembe, lila ve sarı giyjoş geçişleri |
General San Martín Portresi: Banknotun ön yüz sağ yarısında, serinin karakteristik ortak yüzü olan, Arjantin'in bağımsızlık kahramanı General José de San Martín (1778-1850)'nin yaşlılık dönemine ait asil, cepheden çizilmiş ince gravür portresi yer alır. Lacivert ve koyu mürdüm tonlarında derin çizgi işçiliğiyle işlenen portrenin sağ altında küçük harflerle "Gral. SAN MARTIN" ibaresi okunur.
Tipografi ve Merkez Alanı: Sol orta aks üzerinde pembe ve sarı tonların iç içe geçtiği çok renkli, dairesel dantelsi bir giyjoş madalyon arka planı kaplar. Madalyonun üstünde iki sıra halinde "BANCO CENTRAL DE LA REPUBLICA ARGENTINA" otorite adı, tam merkezinde büyük harflerle "CIEN" ve hemen altında "Pesos Argentinos" nominal değeri yer almaktadır. Nominal ibarenin altında Genel Müdür ve Başkan imza replikaları yer alır. Sol üst köşede mürdüm/mavi çizgisel örgülerin çevrelediği büyük bir 100 rakamı, sağ ortada ise dikey yerleşimli eliptik bir 100 rozeti bulunur. Alt sınır boyunca uzanan stilize yapraklar ve dairesel güneş motifli narin bordür paranın tabanını sınırlar.
Ushuaia Manzarası Gravürü: Arka yüzün merkezinde, dünyanın en güneyindeki şehir olarak kabul edilen, Ateş Toprakları (Tierra del Fuego) eyaletinin başkenti Ushuaia'nın büyüleyici bir körfez ve doğa manzarası tasvir edilmiştir. Ön planda körfez suları, limana yanaşmış tekneler ve kıyıdaki tarihi sahil kasabası binaları yer alırken; arka planda heybetli, karlı ve keskin zirvelere sahip And Dağları silsilesi lacivert-mavi tonlarında muazzam bir perspektif gravürüyle resmedilmiştir. Gravürün sol altında "USHUAIA" coğrafi açıklaması okunmaktadır.
Ulusal Semboller ve Çerçeve: Üst orta şeritte "REPUBLICA ARGENTINA" ibaresi yer alırken, alt kısımda geniş lila-pembe geçişli zemin üzerinde "CIEN PESOS ARGENTINOS" nominal değeri büyük harflerle basılmıştır. Sol alt, sağ üst ve sol ortadaki filigran boşluğunun etrafında dairesel/dalgalı estetik şeritlerle sarılmış büyük 100 rakamları konumlandırılmıştır. Sol orta alanda, lacivert çizgisel giyjoş hatların ortasında küçük Arjantin Devlet Arması (Escudo) yer alır. En alt orta dipte ise "CASA DE MONEDA" (Arjantin Darphanesi) matbaa imi bulunmaktadır.
1983 tarihli bu 100 Pesos Argentinos banknotu, Arjantin ekonomi tarihinin en fırtınalı dönemlerinden birinin sessiz bir tanığıdır. 1 Haziran 1983'te tedavüle sokulan "Peso Argentino" (ARP) para birimi, Falkland Savaşı'ndaki askeri yenilginin ardından çöken cunta hükümetinin son demlerinde, kontrolden çıkan hiperenflasyonu durdurmak ve paranın itibarını kurtarmak amacıyla bir önceki para biriminden (Peso Ley) tam 4 sıfır atılarak (1 Peso Argentino = 10.000 Peso Ley) büyük umutlarla piyasaya sürülmüştür. Ancak bu yeni para birimi de makroekonomik istikrarsızlığa direnememiş ve sadece iki yıl (1983-1985) tedavülde kalabilmiştir.
Tasarımda yer alan General José de San Martín figürü, serinin tüm kupürlerinde ortak bir ulusal kimlik ve bağımsızlık bağı kurarken; arka yüzdeki Ushuaia görseli, Arjantin'in en güney sınırındaki coğrafi egemenliğini, ülkenin el değmemiş doğal kaynaklarını ve görkemli Patagonya coğrafyasını ön plana çıkarmak amacıyla stratejik bir motif olarak seçilmiştir. Tedavüle çıktığı 1983 yılında serinin en çok kullanılan orta değerdeki kupürlerinden biri olan bu 100'lük banknot, enflasyonun hızla tırmanmasıyla kısa sürede alım gücünü kaybetmiş ve 1985 yılında yerini tamamen sıfırlanmış Austral serisine bırakmıştır. Taşımış olduğu çok renkli, karmaşık giyjoş örgüleri ve dünyanın ucunu tasvir eden kusursuz manzara gravürüyle Latin Amerika nümismatiğinde hem sanatsal hem de tarihsel açıdan oldukça seçkin ve koleksiyonluk bir parçadır.
- arjantin 100 argentinos,
- arjantin 100 pesos,
- Arjantin 100 Pesos Argentinos 1983,
- arjantın banknotes,
- CIEN PESOS ARGENTINOS,
- kağıt para,
- REPUBLICA ARGENTINA,
- USHUAIA