Numismatik İnceleme Raporu

Arjantin Cumhuriyeti — 10 Pesos (1969)
Ülke Arjantin Cumhuriyeti (República Argentina)
Nominal Değer 10 Pesos (DIEZ PESOS)
Emisyon Yılı / Kanun 1969 ("DECRETO - LEY Nº 18.188/69" ibaresiyle geçiş emisyonu)
Seri / Seri No 84.238.611 D (Avers yüzde sol alt ve sağ üstte simetrik siyah baskı)
Merkez Bankası Arjantin Cumhuriyeti Merkez Bankası (Banco Central de la República Argentina)
Kromatik Yapı Derin mürdüm, mor ve vişne çürüğü baskı; zemin dolgularında pastel yeşil, lila ve sarı giyjoş ağları
Ön Yüz (Avers) Tasarımı

General Manuel Belgrano Portresi: Banknotun ön yüz sağ yarısında, Arjantin bağımsızlık hareketinin kurucu liderlerinden ve ulusal bayrağın tasarımcısı olan General Manuel Belgrano (1770-1820)'nun üç çeyrek açıyla çizilmiş son derece asil bir ince gravür portresi yer almaktadır. Koyu mor/mürdüm tonlarında keskin hatlarla işlenen portrenin sağ altında küçük harflerle "Gral. BELGRANO" ibaresi konumlandırılmıştır.

Merkez Madalyon ve Yasal İbareler: Sol orta alanda, dairesel ve karmaşık çizgilerden oluşan çok renkli bir giyjoş madalyon arka planı kaplar. Üstünde "BANCO CENTRAL DE LA REPUBLICA ARGENTINA" otorite adı, merkezinde ise iki sıra halinde büyük harflerle "DIEZ PESOS" yazılıdır. Nominal değerin hemen altında bu baskıyı özel kılan "DECRETO - LEY Nº 18.188/69" yasal kararnamesi basılmıştır. En altta Genel Müdür ve Başkan imza replikaları uzanır. Sol üst köşede mürdüm renkli dekoratif rozet içinde beyaz 10 rakamı, sağ üst köşede stilize bir güneş motifi ve sağ kenarda dikey örgü giyjoş içinde 10 rakamı yükselir. Alt sınır boyunca defne yaprağı ve çiçek motiflerinden oluşan zarif bir bordür yer almaktadır.

Arka Yüz (Revers) Tasarımı

Iguazu Şelaleleri (Cataratas del Iguazú): Arka yüzün tam merkezinde, Arjantin'in ve dünyanın en görkemli doğal harikalarından biri olan Iguazu Şelaleleri'nin bitki örtüsüyle çevrelenmiş harika bir manzara gravürü yer almaktadır. Ön plandaki tropikal ağaçlar ve gür yaprak detayları ile arka planda çağlayan devasa su kütleleri, mürdüm-kahve tonlarında yüksek derinlik hissi veren ince bir işçilikle resmedilmiştir. Gravürün sağ alt köşesinde "CATARATAS DEL IGUAZÚ" açıklaması yer alır.

Ulusal Semboller ve Düzenleme: Üst orta şeritte "REPUBLICA ARGENTINA" ibaresi okunurken, alt kısımda geniş bir giyjoş yatak üzerinde "DIEZ PESOS" nominal değeri tekrarlanmıştır. Sol orta alanda, eflatun dairesel giyjoş çizgilerin ortasında bağımsızlığı ve ulusal bütünlüğü simgeleyen küçük Arjantin Devlet Arması (Escudo) yer alır. Sol üst köşede dairesel stilize güneş rozeti, sol alt ve sağ üst köşelerde ise kalın hatlı dekoratif madalyonlar içinde 10 rakamları konumlandırılmıştır. En altta dikey olarak "CASA DE MONEDA DE LA NACIÓN" (Ulusal Darphane) ibaresi okunur.

Tarihsel Arka Plan ve Nümismatik Önemi

1969 tarihli bu 10 Pesos banknotu, Arjantin ekonomisinde ve para tarihinde çok kritik bir dönemeç olan 1970 para reformunun arifesindeki en ilginç "geçiş" örneklerinden biridir. Arjantin hükumeti, kronikleşen devalüasyon ve enflasyon sarmalına karşı koyabilmek adına 15 Nisan 1969'da 18.188 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyi (Decreto-Ley 18.188) yayımlamıştır. Bu kararname ile 1 Ocak 1970 itibarıyla tedavüle girecek olan yeni para birimi "Peso Ley", eski pesodan tam 2 sıfır atılmasını öngörmüştür (1 Peso Ley = 100 Eski Peso). İşte paranın ön yüzündeki kararname ibaresi, bu radikal finansal dönüşümün hazırlık aşamasında basıldığının en somut nümismatik kanıtıdır.

Ön yüzde yer alan General Manuel Belgrano, sadece askeri bir deha değil, aynı zamanda ülkeye ortak bir kimlik kazandıran Arjantin bayrağının yaratıcısı olmasıyla ulusal hafızada dokunulmaz bir yere sahiptir. Arka yüzdeki Iguazu Şelaleleri ise, ülkenin doğal zenginliklerini ve coğrafi büyüklüğünü uluslararası alanda gururla sergileyen bir motif olarak seçilmiştir. Çok kısa bir süre sonra yerini tamamen sıfırları atılmış yeni serilere bırakacak olan bu vişne çürüğü-mürdüm tonlarındaki geçiş kupürü, taşıdığı yüksek matbaa kalitesi ve Arjantin'in para birimi değişim operasyonlarına ışık tutan tarihi kimliğiyle Latin Amerika nümismatiğinde seçkin ve koleksiyonluk bir parça olarak kabul edilir.

Tags:

Image Info