Numismatik İnceleme Raporu
| Ülke | Arjantin Cumhuriyeti (República Argentina) |
|---|---|
| Nominal Değer | 1.000 Pesos Argentinos (MIL Pesos Argentinos) |
| Emisyon Yılı | 1983 (1 Haziran 1983'te tedavüle giren Peso Argentino serisi) |
| Seri / Seri No | 34.857.561 D (Avers yüzde sol alt ve sağ üstte simetrik siyah baskı) |
| Merkez Bankası | Arjantin Cumhuriyeti Merkez Bankası (Banco Central de la República Argentina) |
| Kromatik Yapı | Koyu yeşil, petrol yeşili ve kahverengi; zemin dolgularında eflatun, pembe, turkuaz ve sarı giyjoş ağları |
General San Martín Portresi: Banknotun ön yüz sağ yarısında, Arjantin'in en büyük milli kahramanı ve "Vatanın Babası" kabul edilen General José de San Martín (1778-1850)'nin yaşlılık dönemini tasvir eden yaşlı, asil ve cepheden ince gravür portresi yer almaktadır. Koyu yeşil ve füme tonlarında yüksek detayla işlenen portrenin sağ altında küçük harflerle "Gral. SAN MARTIN" ibaresi okunur.
Tipografi ve Merkez Madalyon: Sol orta alanda, iç içe geçmiş eflatun ve pembe renkli mikro-giyjoş hatlardan oluşan dairesel, görkemli bir güneş madalyonu yükselir. Bu madalyonun üzerinde üstte "BANCO CENTRAL DE LA REPUBLICA ARGENTINA" otorite yazısı, ortada büyük harflerle "MIL", altta ise "Pesos Argentinos" ibaresi yer alır. En altta Genel Müdür ve Başkan imza replikaları uzanır. Sol üst köşede yeşil, kahverengi ve beyaz şerit konturlu büyük bir 1000 rakamı yükselirken, sol ortada siyah bir filigran hizalama noktası, sağ üstte ise karmaşık soyut çizgisel desenler göze çarpar. Alt sınır boyunca uzanan baklava dilimi desenli geometrik şerit paranın tabanını sınırlar.
And Dağları'nın Aşılması Geçidi: Arka yüzün merkezinde, Güney Amerika bağımsızlık savaşlarının askeri açıdan en epik anlarından birini betimleyen "And Dağları'nın Aşılması" (El Paso de los Andes) tarihi gravür kompozisyonu yer almaktadır. General San Martín liderliğindeki kurtuluş ordusunun atlar ve katırlarla devasa And dağları patikalarından geçişini aslına uygun olarak tasvir eden bu sahne, kahverengi ve zeytin yeşili tonlarında derin bir perspektifle işlenmiştir. Sağ alt köşesinde "EL PASO DE LOS ANDES" açıklaması okunmaktadır.
Ulusal Sembolizm ve Çerçeve: Üst sınır boyunca "REPUBLICA ARGENTINA" yazısı uzanır. Sol alt ve sağ üst köşelerde dikey-yatay şerit tasarımlı büyük 1000 rakamları yer alırken, alt kısımda "MIL PESOS ARGENTINOS" nominal değeri büyük harflerle tekrarlanmıştır. Sol kenarda yer alan filigran boşluğunun üzerinde renkli süslemeler ve hemen altında Arjantin Devlet Arması (Escudo) eflatun dairesel bir giyjoş yatak içinde konumlandırılmıştır. En alt orta dipte "CASA DE MONEDA" (Arjantin Darphanesi) baskı imi yer alır.
1983 emisyonlu bu 1.000 Pesos Argentinos banknotu, Arjantin'in yakın siyasi ve ekonomik çalkantılarının en dramatik aynalarından biridir. Falkland Savaşı (Guerra de las Malvinas) yenilgisinin ardından askeri cuntanın çöküşü ve Raul Alfonsín liderliğinde demokrasinin hemen öncesinde, 1 Haziran 1983'te tedavüle sokulan "Peso Argentino" (ISO Kodu: ARP) para birimi, ülkenin kronikleşen hiperenflasyon sarmalına çözüm olması amacıyla bir önceki para biriminden (Peso Ley) tam 4 sıfır atılarak (1 Peso Argentino = 10.000 Peso Ley) piyasaya sürülmüştür.
Ancak bu para birimi de ekonomik istikrarsızlığa dayanamamış ve sadece iki yıl tedavülde kalabilmiştir (1983-1985). Paranın üzerinde yer alan And Dağları'nın Aşılması teması, San Martín'in 1817 yılında Şili ve Peru'yu İspanyol sömürge boyunduruğundan kurtarmak amacıyla gerçekleştirdiği askeri dehayı simgelerken; diktatörlük sonrası yaralarını sarmaya ve ulusal birliği yeniden inşa etmeye çalışan Arjantin halkına bir bağımsızlık ve güç mesajı vermesi amaçlanmıştır. Tedavüle çıktığında serinin orta-üst kupürlerinden biri olan bu 1.000'lik banknot, enflasyonun hızla kontrolden çıkmasıyla kısa sürede değer kaybetmiş ve yerini bir sonraki para birimi olan Austral'e (1 Austral = 1.000 Peso Argentino) bırakmıştır. Hem taşıdığı kusursuz klasik gravür estetiği hem de bir geçiş döneminin finansal belgesi olması sebebiyle Latin Amerika nümismatiğinin en koleksiyonluk parçalarından biridir.
- 1000 pesos,
- Arjantin 1.000 Pesos Argentinos 1983-3,
- arjantin banknot,
- arjantin pesos,
- banknot pesos,
- CASA DE MONEDA,
- MIL PESOS ARGENTINOS