Numismatik İnceleme Raporu

Arjantin Cumhuriyeti — 1 Austral (1985)
Ülke Arjantin Cumhuriyeti (República Argentina)
Nominal Değer 1 Austral (Un Austral)
Emisyon Yılı 1985 (Austral Planı kapsamında basılan ilk emisyon serisi)
Seri / Seri No 71.719.300 B (Avers yüzde sol alt ve sağ üstte simetrik siyah baskı)
Merkez Bankası Arjantin Cumhuriyeti Merkez Bankası (Banco Central de la República Argentina)
Kromatik Yapı Camgöbeği yeşili, turkuaz, deniz mavisi; merkezde eflatun, pembe ve sarı giyjoş dalgaları
Ön Yüz (Avers) Tasarımı

Bernardino Rivadavia Portresi: Banknotun ön yüz merkezinde, Arjantin tarihinin en önemli siyasi figürlerinden biri ve ülkenin ilk başkanı olan Bernardino Rivadavia (1780-1845)'nın cepheden ince gravür portresi yer almaktadır. Rivadavia'nın karakteristik saç yapısı, dönemsel kıyafeti ve yüz hatları, camgöbeği yeşili tonlarında son derece narin, yatay çizgisel giyjoş taramalarla arka planla bütünleşik şekilde işlenmiştir. Portrenin sağ üst kenarında dikey olarak küçük harflerle "Bernardino Rivadavia" ismi okunur.

Tipografi, Otorite ve Geometrik Yapı: Sol kenarda dikey olarak iki sıra halinde "BANCO CENTRAL DE LA REPUBLICA ARGENTINA" yasal otorite ibaresi yer alır. İbrenin hemen üzerinde dört adet boş eşkenar dörtgen (lozenge) ve Merkez Bankası'nın stilize renkli logosu bulunur. Altında ise Başkan ve Genel Müdür imza replikaları yer almaktadır. Sağ üst köşede koyu renkli mor/mavi konturlu büyük bir 1 rakamı yükselirken, hemen altında ve sağında pembe ve eflatun renklerin iç içe geçtiği dantelsi bir giyjoş madalyon ile fütüristik çizgisel grafikler uzanır. Sağ altta ise yeşil harflerle "Un Austral" nominal ibaresi konumlandırılmıştır.

Arka Yüz (Revers) Tasarımı

İlerleme ve Özgürlük Alegorisi: Arka yüzün sol yarısında, etrafı oval ve dalgalı bir çerçeveyle sınırlanmış anıtsal bir allegorik gravür yer almaktadır. Oturur vaziyette betimlenen sol elinde özgürlük meşalesi (veya Frig külahı taşıyan bir asa) tutan, sağ eliyle ise Arjantin devlet armasının yer aldığı bir kalkanı destekleyen "İlerleme ve Özgürlük Alegorisi" (Alegoría del Progreso) figürü resmedilmiştir. Figürün arkasından Arjantin bayrağının renklerini simgeleyen yatay şeritler ve defne yaprakları taşmaktadır. Bu kompozisyon turkuaz ve su yeşili tonlarında yumuşak bir çizgi işçiliğine sahiptir.

Milli Semboller ve Düzen: Gravürün sağında üstte yatay olarak konumlandırılmış büyük bir 1 rakamı, sağ altta ise "Un Austral" nominal ibaresi yer alır. Arka plan, eflatun ve pembe renk geçişli mikro-giyjoş ağ yapısıyla kaplanmıştır. Sağ uç alanda (filigran boşluğunun sağında) dikey olarak "REPUBLICA ARGENTINA" yazısı uzanırken, üst kısmında küçük Arjantin Devlet Arması (Escudo de la República Argentina) renkli olarak basılmıştır. Alt sınırda ise paranın güvenliğini artıran renkli ve karmaşık geometrik bir giyjoş şerit yer almaktadır.

Tarihsel Arka Plan ve Nümismatik Önemi

1985 emisyonlu bu 1 Austral banknotu, Latin Amerika ekonomi tarihi ve nümismatisi açısından kelimenin tam anlamıyla bir "kriz dönemi" vesikasıdır. 1980'lerin ortalarında Arjantin'i sarsan yıkıcı hiperenflasyonu durdurmak amacıyla Devlet Başkanı Raúl Alfonsín ve Ekonomi Bakanı Juan Vital Sourrouille tarafından yürürlüğe konulan "Austral Planı" (Plan Austral) kapsamında, eski para birimi Peso Argentino tedavülden kaldırılmış ve yerine milyar kat değerli olan "Austral" getirilmiştir. Bu doğrultuda 1 Austral, 1.000 Peso Argentino'ya eşitlenmiştir.

Ön yüzde portresi yer alan Bernardino Rivadavia, 1826-1827 yılları arasında Arjantin'in ilk devlet başkanı olarak görev yapmış, ülkenin anayasal düzeninin ve merkezi bankacılık sisteminin temellerini atmaya çalışmış tarihi bir liderdir. Ancak ironik bir şekilde, onun adını ve ülkenin parlak geleceğini simgeleyen "İlerleme" alegorisini taşıyan bu yeni para birimi de enflasyon dalgasına direnememiştir. Tedavüle çıktığı 1985 yılında serinin en küçük kağıt parası olan bu 1 Austral, sadece birkaç yıl içinde tamamen değerini yitirmiş ve 1990'ların başına gelindiğinde 500.000 Austral'lik devasa kupürler basılmak zorunda kalınmıştır. Bu nedenle bu banknot, nümismatlar için ekonomik reformların, para değişim süreçlerinin ve enflasyonist döngülerin küresel ölçekteki en ikonik ve öğretici örneklerinden biri olarak kabul edilir.

Tags:

Image Info