Numismatik İnceleme Raporu
| Ülke / Otorite | Angola (Portekiz Denizaşırı Eyaleti — Província de Angola) |
|---|---|
| Nominal Değer | 50 Escudos (CINQUENTA ESCUDOS) |
| Emisyon Tarihi / Serisi | Sömürge Dönemi Klasik Emisyonu / 24 Kasım 1972 (24 DE NOVEMBRO DE 1972) |
| Seri / Seri No | EP 36758 (Avers sol üstte dikey-yatay koyu lacivert ve sağ ortada yatay koyu lacivert simetrik baskı) |
| Merkez Bankası / Matbaa | Angola Bankası (Banco de Angola) / Thomas De La Rue & Company, Limited (Londra) |
| Kromatik Yapı | Zeytin yeşili, zümrüt yeşili ve koyu haki ana gravür hatları; iç zemin dolgularında pastel kavun içi, soft krem, sarı ve açık pembe dairesel giyjoş asetatlar |
Mareşal Carmona Portresi: Ön yüzün merkez-sağ odasında, Portekiz'in eski cumhurbaşkanlarından **Mareşal António Óscar de Fragoso Carmona**'nın yüksek yakalı, apoletli ve sırma detaylı askeri üniformasıyla cepheden/hafif sol profile bakan oldukça net ve karakteristik bir gravür büstü yer alır. Büstün sağ alt sınırında küçük harflerle "Mareşal Carmona" ismi okunur.
Sömürge Arması ve Tipografi: Sol üst odada, zengin giyjoş dantellerinin ortasında Portekiz Denizaşırı Eyaleti olarak Angola'nın tarihi sömürge arması (sol bölümde Portekiz quinası, sağ üstte Angola'yı temsilen bir fil ve zebra figürü, altta yeşil-beyaz dalgalar) resmedilmiştir. Armanın hemen altında gölgeli ve kalın harflerle iki satır halinde "CINQUENTA ESCUDOS" değer bildirimi yer alır. Üst sınır boyunca "BANCO DE ANGOLA" kurumsal ismi uzanır. Alt sol kısımda O Governador ve O Administrador yetkililerinin imza replikaları yer almaktadır. Sol alt ve sağ üst köşelerde karmaşık asasetat rozetleri içine gömülmüş "50" rakamları paranın sınırlarını kapatır.
Robusta Kahvesi Bitkisi (Coffea Robusta): Arka yüzün sağ ve merkez gövdesini kaplayan geniş botanik gravür, Angola'nın sömürge dönemindeki en büyük ekonomik motorlarından biri olan **Robusta Kahvesi (Coffea Robusta)** dalı ve meyvelerinin tasviridir. İnce çizgi işçiliğiyle resmedilen kahve yaprakları, dalları ve tomurcuk halindeki kahve çekirdekleri yeşil tonların tüm zarafetiyle sunulmuştur. Bitkinin sağ üst kısmında italik küçük büyük harflerle "COFFEA ROBUSTA" bilimsel açıklaması okunur.
Filigran Alanı ve İngiliz Matbaa Damgası: Sol tarafta, dairesel ince çizgilerin yuvalandığı geniş ve oval bir boş filigran (ayna) alanı yer alır. Üst sınır ortasında "BANCO DE ANGOLA" başlığı uzanırken, sol alt ve sağ üst odalarda koyu yeşil çizgisel rozetlerin ortasına yerleştirilmiş büyük beyaz "50" rakamları konumlandırılmıştır. En alt sınırın tam ortasında ise Londra merkezli dünyaca ünlü matbaanın imzası olan "DE LA RUE" ibaresi küçük harflerle basılmıştır.
1972 emisyonu olan bu zeytin yeşili tonlarındaki 50 Escudos banknotu, Angola'nın 1975 yılında kazandığı bağımsızlığından hemen önce, Portekiz sömürge yönetiminin (Estado Novo dönemi) bastırdığı son jenerasyon kupürlerden biridir. Londra'daki Thomas De La Rue matbaasında üretilen bu para, dönemin Portekiz milliyetçi propagandasını ve sömürgeler üzerindeki ekonomik hakimiyetini nümismatik bir dille özetleyen çok kıymetli bir tarihi belgedir.
Paranın ön yüzünü süsleyen **Mareşal Carmona (1869-1951)**, Portekiz'de António de Oliveira Salazar'ın kurduğu otoriter "Estado Novo" (Yeni Devlet) rejiminin önünü açan ve 1926'dan ölümüne kadar Portekiz Cumhurbaşkanlığı yapmış askeri bir liderdir. Salazar rejiminin sömürgeci politikalarını ve "Lizbon'dan Angola'ya tek bir Portekiz ulusu" ülküsünü simgeleyen figürlerin paraların üzerine basılması, o dönem sömürgelerdeki asimilasyon ve otorite gücünü pekiştirme amacı taşımaktaydı. Arka yüzde yer alan **Coffea Robusta** ise madalyonun diğer yüzünü, yani sömürge ekonomisinin temelini gösterir. Angola, 1970'lerin başında dünyanın en büyük 4. kahve üreticisi konumundaydı. Özellikle ülkenin kuzeyindeki geniş plantasyonlarda yerli halkın zorunlu işgücüyle üretilen Robusta kahvesi, Portekiz imparatorluğuna devasa bir finansal kaynak sağlıyordu. Bağımsızlık savaşının başlamasıyla bu plantasyonlar çatışma alanlarına dönmüş ve Angola'nın kahve üretimi büyük bir darbe almıştır.
İngiliz matbaa işçiliğinin asil yeşil çizgileriyle şekillenen bu tarihi banknot; sömürgeci bir askeri rejimin politik propagandasını, Angola topraklarının yerli işçiler eliyle yükselen kahve bereketi ve sömürge hanedan armalarıyla bir araya getirerek koleksiyonundaki Afrika ve Avrupa sömürge tarihi jenerasyonuna muazzam bir tarihi derinlik, dramatik bir arka plan ve kusursuz bir nümismatik değer katmaktadır.
- 50 Escudos,
- 1972 Klasik Serisi,
- Angola banknotes,
- Angola 50 Escudos 1972,
- Angola kağıt paraları,
- António de Oliveira Salazar,
- António Óscar de Fragoso Carmona,
- BANCO DE ANGOLA,
- CINQUENTA ESCUDOS,
- COFFEA ROBUSTA,
- DE LA RUE,
- Estado Novo,
- Estado Novo dönemi,
- Mareşal Carmona,
- Robusta kahvesi